Mijn kind snijdt zichzelf. Wat nu?
Je kunt flink schrikken: van angst, verdriet, of de wens dat het meteen stopt. Neem een moment. Wat je kind allereerst nodig heeft, is een ouder die rustig blijft, luistert en helpt om veilig te blijven.
Waarom doet mijn kind dit?
Het betekent niet automatisch dat je kind dood wil.
Snijden kan tijdelijk spanning verminderen, controle geven of leegte doorbreken. Soms is het ook een manier om te laten zien hoe moeilijk het gaat. De functie verschilt per jongere, en kan per moment veranderen.
Wanneer het even verlichting geeft, onthoudt het brein dat. Bij een volgend moeilijk moment komt de neiging sneller terug. Dat is geen zwakte en geen bewuste keuze.
Zelfbeschadiging en gedachten aan zelfdoding kunnen wel samengaan. Daarom vraag je er rechtstreeks naar.
Lees de hele achtergrond →- 1SpanningNa een ruzie, afwijzing of prestatiedruk.
- 2Te zwaarAngst, schaamte, boosheid of leegte.
- 3ZelfbeschadigingEr verandert tijdelijk iets.
- 4VerlichtingEven rust. Het brein onthoudt dat.
- 5Nieuwe spanningSchaamte, geheimhouding, conflicten.
Zes gesprekken aan tafel
Elk gesprek duurt 10 tot 15 minuten, zonder telefoons. Je hoeft ze niet achter elkaar te voeren: volg het tempo van je kind en stem ze liefst af met de behandelaar.
- Je hoeft dit niet alleen te dragenJe kind laten merken dat het mag vertellen, en samen zorgen voor veiligheid.Lees het gesprek →
- Begrijpen wat er gebeurtOntdekken wat zelfbeschadiging op dat moment voor je kind doet.Lees het gesprek →
- De neiging leren herkennenEen klein moment creëren tussen voelen en handelen.Lees het gesprek →
- Wat helpt mij veilig door een moeilijk momentTwee passende alternatieven kiezen en oefenen.Lees het gesprek →
- Hoe wil je voor jezelf zorgenEen kleine stap kiezen naar iets wat je kind belangrijk vindt.Lees het gesprek →
- Terugkijken en het plan aanpassenSamen leren, ook wanneer zelfbeschadiging opnieuw is gebeurd.Lees het gesprek →
Zo klinkt het
“Ik hoor dat de spanning enorm was. Ik wil je helpen om daar doorheen te komen en je lichaam veilig te houden.”
“Je hoeft niet alles te vertellen, maar ik wil wel weten of je nu veilig bent.”
“Ik begrijp dat het je iets geeft wat je hard nodig hebt. Tegelijk maak ik me zorgen over wat het je kost.”
Laat liggen: “Hoe kun je ons dit aandoen?”, “Beloof dat je stopt” en het etiket “aandacht zoeken”. Die maken vertellen moeilijker.
En jij? Jij mag ook bang zijn.
Zoek voor je eigen emoties steun bij een andere volwassene, zodat je kind niet verantwoordelijk wordt voor jouw geruststelling.
Meer voor jezelf →- 1Voel je voeten op de grond.
- 2Benoem in jezelf: “Ik merk dat ik bang ben.”
- 3Vraag: “Hoe wil ik nu als ouder aanwezig zijn?”
- 4Kies één reactie, bijvoorbeeld rustig naast je kind zitten.
Veelgestelde vragen
Is het mijn schuld?
Zelfbeschadiging heeft meestal geen eenvoudige verklaring. Schuld zoeken helpt weinig. Wel kun je samen onderzoeken welke omstandigheden het moeilijk maken en wat jij kunt veranderen of ondersteunen.
Moet mijn kind beloven te stoppen?
Een belofte biedt geen betrouwbare veiligheid en kan schaamte vergroten wanneer het opnieuw gebeurt. Maak liever concrete afspraken over steun, veilige acties en wie bereikbaar is, en stel samen met een hulpverlener een veiligheidsplan op.
Wat als mijn kind niet wil praten?
Bied andere manieren aan: appen, schrijven, wandelen of praten met een andere vertrouwde volwassene. Blijf beschikbaar en doe gewone, fijne dingen samen.
Wanneer is professionele hulp nodig?
Bespreek zelfbeschadiging met de huisarts of behandelaar, ook als verwondingen klein lijken. Bij twijfel of je kind veilig kan blijven: direct de huisarts of huisartsenpost. Bij ernstige verwondingen of onmiddellijk levensgevaar: 112.
“Gun jezelf tijd, gun jezelf JijTijd.”JijTijd
Geschreven door Petra van der Graaf
Petra is geregistreerd psycholoog en ACT-therapeut en werkt vanuit haar praktijk JijTijd. De oefeningen op deze site komen uit ACT: gevoelens opmerken, steun zoeken en een veilige stap kiezen.
Naar JijTijd →Is je kind zelf op zoek naar uitleg?
Voor jongeren van 12 tot 18 is er een eigen site, in een eigen toon: “Help, ik snijd mezelf”.
Naar de site voor jongeren